Zwarte piet, ik vergeet je niet!

In de zwarte piet discussie heb ik twee gezichten. De één vindt dat ik vast moet houden aan onze Nederlandse tradities, dat mijn kinderen van dit feest moeten genieten en verlangt naar nostalgie. De ander wil mensen niet kwetsen en ze al helemaal geen gevoel van minderwaardigheid geven. Maar wat is mijn ware gezicht?

Toen de discussie begon was ik fel tegen het afschaffen van zwarte piet. Wie waren die buitenlanders van de VN, en daarbuiten, om mij te vertellen wat ik wel en niet mag in mijn eigen land. Als mensen zich beledigd voelde door onze tradities, hoeven ze hier niet te blijven.

Maar een soortgelijke reactie had ik ook toen ik erachter kwam dat ze mijn oude school gingen afbreken, toen ik hoorde dat mijn favoriete bar in Noordwijk failliet was en toen één van mijn beste vriendinnen naar Amerika ging emigreren. Namelijk; ik hou niet van verandering! Ik wil graag vasthouden aan wat ik ken en terugdenken aan die goede, oude tijd.

De tijd dat je hart net zo hard bonsde als het kloppen op de deur. De tijd dat je dacht dat sinterklaas altijd kwam als je oom net naar de wc ging. Dat je door de schoorsteen heel hard: “dankjewel sinterklaasje!” stond te roepen. Die tijd wil ik voor mijn dochters ook!

foto: Bram Hanemaaijer

Maar mijn tijd is niet deze tijd. Ik hoef niet meer op zaterdag al mijn boodschappen te halen, want op zondag kan het ook. Ik verdwaal niet meer dankzij mijn navigatie. Ik hoef niet vol spanning te wachten of mijn foto’s wel gelukt zijn. Dat is echt verleden tijd.

Verandering brengt namelijk ook goede dingen met zich mee. En voor mijn dochters is deze wereld normaal. Mijn oudste kan met haar drie jaar al een Ipad bedienen. Zij ziet iemand met syndroom van down niet als anders. Straks praat zij over schoorsteenpiet, alsof ze praat over zwarte piet (want van die andere variatie-pieten, moet ik echt niets hebben). Alleen zijn er heel wat mensen minder gekwetst door haar piet, dan door de mijne.

Het was nooit mijn bedoeling om mensen te kwetsen met het sinterklaasfeest of met zwarte piet. Als zwarte piet vanaf nu echt zwart is door het roet uit de schoorsteen en ik daarmee mijn dochters leer dat er anders uitzien ok is. Dan heb ik er vrede mee.

Al ga ik je wel missen. Ben ik zelfs een beetje gekwetst en verdrietig. Maar dankzij mijn mooie herinneringen kom ik daar wel overheen. Want ook al was zwarte piet voor mij was je de allerbeste kindervriend, soms moet je oude vrienden loslaten.

Liefde is… Vreemdgaan?!

Ik ben op weg naar mijn werk en kijk uit het raam van de metro. Daar zie ik een poster van een vrouw en een man, intiem met elkaar in aanraking. Niet zo gek en niet eens zo obsceen als de gemiddelde reclamecampagne. Maar wat mij raakt is de tekst eronder: “flirten is niet alleen voor singles”. Een steek in het hart van een vrouw die weet hoe sterk echte liefde kan zijn. Die weet dat vreemdgaan meer zegt over jou, dan over de ander.

Er zit een groot gevolg aan dit fenomeen. Mijn kinderen zien deze advertenties. Zij horen het op de radio. Ik kan ze er niet tegen beschermen. Zij leren van de maatschappij dat het ok is om de ‘easy way out’ te nemen. Als je jouw partner zat bent, ga gewoon vreemd. Ga niet na waarom de liefde minder is, ga geen gesprek met elkaar aan om te kijken of het nog te redden valt, geef niet toe dat jullie relatie niet meer werkt. Nee, pak wat je wilt, zonder medeleven met de ander die om jou geeft.

Een volgende stap zou zijn om posters voor inbraakgereedschap te plaatsen. Als je iets wil, mag je het ten slotte toch pakken? Wat maakt het nou uit wie je er mee kwetst? Of posters voor GHB, met dezelfde argumentatie. Of vrije reclame voor drugs, alcohol en onveilige seks, want als je leven saai is, moet je op zoek gaan naar spanning.

Maar wat een eenzame wereld ontstaat er, als iedereen alleen maar denkt aan zichzelf. Hoe zinvol is het leven zonder oprechte intimiteit? Een fase, volgens Erik Erikson, welke staat tegenover isolement. Als je onvoldoende jezelf kent, in jezelf geloofd, ben je niet in staat om oprechte intimiteit met een ander te bereiken. Want voor echte intimiteit zal je jezelf aan moeten passen. Dan zal je vast komen te zitten in een isolement.

Wat als mijn kinderen niet weten wie ze zijn. Daardoor zichzelf niet of helemaal aanpassen aan anderen. Zich nooit verbonden voelen met een ander? Nooit begrepen? Dat zou vreselijk zijn! Daarom wil ik ze leren dat echte intimiteit hard werken is, maar wel met een hele hoge beloning.

Ik zeg niet dat vreemdgangers slechte mensen zijn. Iedereen maakt beslissingen die niet altijd de juiste zijn. Iedereen maakt fouten. Iedereen is menselijk. Ik ook. Ik maak ook fouten. Maar ondanks deze fouten ben je nog geen slecht mens. Het gaat erom, hoe ga je nu verder? Blijf je je fouten herhalen of leer je ervan?

De religie die ik zie

Religie krijgt door de IS, anti-vaxxers en pedofielen in de kerk, een slechte naam. Op Facebook lees ik dat religie haat zaait, de samenleving verdeeld en leidt tot extremisme en geweld. “Als we religie afschaffen, zijn alle problemen opgelost” is de algemene deler. Als atheïst, wonende in een christelijke gemeenschap en werkende in de meest multiculturele stad van Nederland, zeg ik: zet je fobische argwaan even opzij en kijk oprecht om je heen!

Wat men ziet in het nieuws zijn (voor ons) onbekende dingen, zaken die opmerkelijk zijn en niet alledaags. Wat je in het nieuws ziet, is niet gelijk aan wat jij dagelijks meemaakt. Hoeveel onthoofdingen heb jij van dichtbij gezien? Hoe vaak ben jij belaagd als ongelovige? Hoe vaak ben jij in elkaar getrapt door een groep gelovigen?

In mijn straat wonen islamieten, atheïsten en streng gelovigen christenen. Geheel veilig en zonder conflicten. Zelfs met ongedwongen mooi weer-gesprekken en buurtbabbels. In onze supermarkt, praat de kassière net zo gezellig met een Islamitische vrouw, met hoofddoek, als met mij. Onze grootste conflicten gaan over het verkeerd gebruik van de buurtApp. Is dit alleen weggelegd voor dorpen als Moerkapelle?

Ik reis drie keer in de week met de metro naar en van Rotterdam. Vrouwen met hoofddoeken, mannen met tulbanden, blanke mensen, donkere mensen, allemaal in een kleine ruimte. In de afgelopen vijf jaar heb ik nog nooit een conflict meegemaakt. Ik zie een oudere die geholpen wordt na een val, een zwangere vrouw die moet blijven staan en papieren kranten die gelezen en vergeten worden. In de metro zie ik de echte maatschappij.

Laten we vervolgens de oogkleppen van massahysterie afzetten. Dan kunnen we drie groepen onderscheiden; extremisten, gelovigen en ongelovigen. Naast extremisten in het geloof, bestaan deze ook in de voetbalwereld en in het uitgaansleven. Allemaal uit op geweld. Waardoor ze hun groepsgenoten een slechte reputatie geven. Dit zijn geen gelovigen, maar psychopaten die een excuus nodig hebben.

foto: Bram Hanemaaijer

Dan de gelovigen: toen mijn gezin door een moeilijke tijd ging, vingen kerkelijke vrijwilligers ons op, waar de gemeente tekort schoot. In Delft staat een Christelijk buurthuis ten midden van studenten- en bejaardenflats. Iedere vrijdag kan men er tosti’s en taart eten of ‘s avonds aanschuiven voor het diner. De middagsoep komt van een Marokkaanse man, de eigenaar is getrouwd met een Amerikaanse en er woont een geadopteerd meisje uit Nigeria. Ieder geloof, iedere taal, maar vooral ieder mens is daar welkom. Een religieuze buurtgemeenschap, waar religies samen komen en de gemeenschap versterken.

Dan hebben we de ongelovigen. Zij hebben het recht om ongelovig te zijn en te blijven. Maar ook op correcte informatie. Daarom zouden iedereen, gelovig en ongelovig, juist leren moeten over elkaars geloof om het onbegrip voor elkaar te verkleinen. Een school is de ideale professionele pedagogische setting om, in ieder geval, kinderen te leren over verschillen en gelijkenissen tussen iedereen. Dat is een verrijking voor ieder kind.

De strekking van dit pleidooi is dat religie gemeenschapszin en sociale binding kan brengen. Juist in de decembertijd komt deze binding naar voren. Al onze decemberfeesten hebben tenslotte wortels in religie of geloof. Dat is ook de kern; religie is niet het probleem, het respecteren van elkaar en samen de wereld beter willen maken is wel de enige oplossing.

Voor mijn lieve meisjes

Hoe is jullie dag? Leuk? De mijne niet zo. Ik lees net een bericht over moeders die spijt hebben van het moederschap. Moeders die niet nog een keer moeder zouden worden, als ze terug in de tijd mochten met deze voorkennis. Mama vindt het moeilijk om zoiets te lezen. Want mama heeft ook een moeilijke tijd gehad, toen ze mama werd. Maar bij mama heeft het er juist voor gezorgd dat ze sterker werd. Zichzelf ging accepteren en van zichzelf ging houden zoals ze is. Ik gun dat deze mama’s zo graag.

Mama is niet boos op deze mama’s. Jullie hebben mij tenslotte geleerd om eerst iemand te leren kennen, voordat je gaat oordelen. Vol met nieuwsgierigheid en met een grote glimlach. Leer eerst iemands verhaal kennen, voor je een mening hebt. Misschien is het een verhaal van onmacht, verdriet en zelfs eenzaamheid. Misschien kregen deze mama’s niet genoeg hulp of mochten ze niet kiezen of ze kinderen wilde krijgen. Want een moeder willen worden zou toch een keuze moeten zijn?

Voor sommige volwassenen is dit misschien moeilijk om te horen. Zij zouden graag zo’n mooi wondertje willen hebben, maar het lukt ze niet. Het mogen krijgen van een kind is ook een fantastisch geschenk. Maar er zijn al zoveel mensen op de wereld. Vooral te veel kinderen in een opvangtehuis. Zij hebben geen mama of papa. Of hun mama of papa kan niet voor hun zorgen. Dus waarom zouden mensen dan per se kinderen moeten krijgen? Je bent toch niet alleen nuttig als je kinderen hebt?

Mama heeft vroeger wel getwijfeld of ze nuttig was voor de wereld. Vooral toen ze mama werd. Mama had het gevoel dat ze te kort schoot, niet voldeed. Dat ik niet goed genoeg was voor jullie of voor de wereld. Ik schaamde mij diep, maar dat lieten jullie niet toe.

foto: Bram Hanemaaijer

Ook al was mama boos, jullie wilde bij mij zijn. Als mama verdrietig was dan kwamen jullie haar troosten. En hoe streng mama ook is, jullie willen altijd nog een knuffel en een kus voor het slapen gaan. Want jullie houden van mama zoals ze is, met al mijn tekortkomingen. Dus heb ik geleerd ook zo van anderen te houden, met name van jullie.

Maar ik denk dat een hoop mama’s dat niet zo ervaren. Dat ze te veel kritiek krijgen. Te veel ongevraagd advies. Dat ze denken dat alleen succesvolle kinderen, gelukkige kinderen zijn. Dat als hun kinderen niet gelukkig zijn, dat ze dan gefaald hebben. Mogelijk denken ze zelfs dat zij het niet waard zijn om zelf gelukkig te zijn.

Mama zijn is namelijk zwaar. Een hele grote verantwoording. Vooral als je niet zeker bent van jezelf. Want twijfelen aan moederschap is niet twijfelen aan je kind, maar aan jezelf. Hebben deze mama’s wel de juiste steun gehad? Mensen om zich heen om hun te helpen? Of alleen maar naar ze luisteren? Heeft hun eigen mama ook getwijfeld? Was hun eigen mama eenzaam?

Ik hoop dat deze mama’s van zichzelf leren houden. Net als dat ik hoop dat jullie van jullie zelf gaan houden. Dat jullie de keuzes die je in het leven maakt, kunnen accepteren. Erkennen dat het leven een zoektocht is, waarbij je wel eens valt en weer opstaat. Misschien is mama zijn voor jullie ook geen goed keuze, maar als je daar pas te laat achter kwam, heb je wel iets moois gemaakt. Namelijk een kind. Daar zal ik nooit spijt van hebben.